KAMILA VALIEVA BỊ THU HỒI TƯ CÁCH VẬN ĐỘNG VIÊN TRUNG LẬP

Kamila Valieva một lần nữa trở thành tâm điểm của làng trượt băng nghệ thuật, nhưng lần này câu chuyện không bắt đầu từ một màn trình diễn trên sân băng. Theo nguồn tin được Reuters và Associated Press dẫn lại, International Skating Union (ISU) đã thu hồi tư cách vận động viên trung lập của Valieva, qua đó khiến cô không thể tham dự các giải đấu quốc tế. Quyết định này xuất hiện chỉ vài tháng sau khi ISU mở rộng con đường cho một số vận động viên Nga và Belarus trở lại thi đấu dưới tư cách trung lập trong mùa giải 2026/27. Tuy nhiên, ISU chưa chính thức bình luận về trường hợp của Valieva, nên đây vẫn là thông tin được xác nhận qua nguồn tin thân cận chứ chưa phải một thông báo chính thức từ tổ chức này.

                                              (Kamila Valieva trở lại thi đấu tại giải Jumping Championships)

QUYẾT ĐỊNH MỚI ĐÁNH TRÚNG VÀO ĐIỂM NHẠY CẢM NHẤT

Theo Reuters, Valieva đã nhận được thư thông báo về việc tư cách vận động viên trung lập bị thu hồi. Nguồn tin cho biết ISU đã đưa ra quyết định khiến cô không còn đủ điều kiện thi đấu quốc tế, trong khi ISU từ chối bình luận và đại diện của Valieva chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức. Điều này đặc biệt đáng chú ý bởi Valieva từng được xem là một trong những vận động viên có khả năng hưởng lợi trực tiếp từ chính sách mở cửa có điều kiện của ISU dành cho các VĐV Nga và Belarus.

ISU hồi tháng 6/2026 thông báo sẽ cho phép các vận động viên thuộc các liên đoàn Nga và Belarus trở lại những sự kiện quốc tế trong mùa 2026/27 dưới tư cách Individual Neutral Athlete (AIN). Theo quy định mới, họ không được sử dụng quốc kỳ, trang phục mang biểu tượng quốc gia hay quốc ca và phải đáp ứng các tiêu chí nghiêm ngặt về tư cách trung lập. ISU cũng nhấn mạnh rằng quá trình tham gia sẽ được theo dõi liên tục và tổ chức này có quyền áp dụng lại các hạn chế nếu phát sinh vấn đề liên quan đến an toàn hoặc tính toàn vẹn của thi đấu.

Chính cơ chế đó khiến việc thu hồi tư cách của Valieva mang ý nghĩa lớn hơn một trường hợp cá nhân. Nó cho thấy việc được mở cánh cửa trở lại đấu trường quốc tế không đồng nghĩa với một suất thi đấu lâu dài. Các VĐV phải tiếp tục đáp ứng điều kiện trong suốt quá trình, trong khi ISU duy trì quyền xem xét và điều chỉnh tư cách của từng người.

BÓNG MA DOPING VẪN THEO ĐUỔI VALIEVA

Không thể tách quyết định mới khỏi bê bối doping từng làm rung chuyển sự nghiệp của Valieva. Cô có kết quả dương tính với trimetazidine từ mẫu xét nghiệm lấy tại Giải vô địch Nga vào tháng 12/2021, nhưng kết quả chỉ được công bố sau khi Valieva đã giúp đội Olympic Nga giành huy chương vàng nội dung đồng đội tại Bắc Kinh 2022.

Năm 2024, Tòa Trọng tài Thể thao (CAS) áp dụng án cấm thi đấu bốn năm đối với Valieva, tính lùi từ ngày 25/12/2021. Hệ quả là kết quả của cô trong thời gian bị cấm bị hủy bỏ, bao gồm thành tích tại Olympic Bắc Kinh. ISU sau đó xếp lại kết quả nội dung đồng đội, đưa Mỹ lên vị trí dẫn đầu, Nhật Bản giành bạc và đội ROC xuống hạng ba.

Valieva đã hoàn tất thời hạn cấm và trở lại thi đấu tại các giải trong nước Nga vào năm 2026. BBC ghi nhận cô trở lại sân băng tại Giải vô địch Nga về các nội dung nhảy vào tháng 1/2026, nhưng không thể tham dự Olympic Milano Cortina do đã bỏ lỡ hệ thống vòng loại.

                                                                                   (Mẫu xét nghiệm được sử dụng trong quy trình kiểm tra doping)

CƠ HỘI QUỐC TẾ CỦA VALIEVA ĐANG BỊ THU HẸP

Điểm quan trọng nhất của vụ việc hiện tại là Valieva không chỉ mất khả năng xuất hiện tại một giải đấu cụ thể. Theo Reuters, khi không còn tư cách AIN, cô không thể tham dự các sự kiện ISU, tích lũy điểm trên bảng xếp hạng thế giới hoặc tranh các danh hiệu quốc tế. Điều đó khiến con đường trở lại đỉnh cao của Valieva trở nên khó khăn hơn nhiều, dù cô đã quay lại thi đấu trong hệ thống nội địa Nga.

Đây cũng là bài kiểm tra đối với chính cơ chế AIN mà ISU vừa điều chỉnh. Tháng 6 vừa qua, tổ chức này cho biết việc tái tiếp nhận VĐV Nga và Belarus dựa trên yêu cầu duy trì tính trung lập và có thể được xem xét lại khi xuất hiện bằng chứng mới hoặc vấn đề về điều kiện tham gia. ISU khẳng định các hạn chế có thể được tái áp dụng nếu cần thiết.

Vì vậy, trường hợp của Valieva có thể trở thành tiền lệ đáng chú ý cho mùa giải 2026/27. Nếu tư cách bị thu hồi thực sự liên quan đến việc không còn đáp ứng các tiêu chí AIN, những VĐV khác đang thi đấu dưới cơ chế này cũng sẽ hiểu rằng trạng thái trung lập không phải “tấm vé vĩnh viễn”.

CHƯA THỂ KẾT LUẬN NGUYÊN NHÂN CHÍNH XÁC

Tuy nhiên, đây là điểm cần đặc biệt thận trọng khi đưa tin. Reuters và AP đều cho biết quyết định thu hồi tư cách của Valieva đã được một nguồn tin thân cận xác nhận, nhưng ISU chưa công khai lý do cụ thể và chưa phát hành thông báo chính thức về trường hợp này. AP cho biết Valieva ban đầu được cấp tư cách trung lập theo quy định mới của ISU cho mùa giải này, trong khi nguồn tin không nêu rõ nguyên nhân dẫn tới việc status bị thu hồi.

Do đó, chưa thể khẳng định quyết định mới xuất phát trực tiếp từ bê bối doping trong quá khứ hay một vấn đề khác liên quan đến bộ tiêu chí AIN. Điều có thể khẳng định ở thời điểm này là cánh cửa thi đấu quốc tế của Valieva đã bị đóng lại một lần nữa, ít nhất cho tới khi ISU đưa ra thông báo chính thức hoặc có diễn biến mới.                                    (Kamila Valieva - Vận động viên trượt băng nghệ thuật)